38°C آفتابی
اوقات شرعی
 
       
      •  
        منبع خبر :
        تعداد بازدید: 2564
        کد: 61531
        تاریخ انتشار:
        ۱۳۹۳/۱۲/۰۲

        داده های مکانی

        داده های مکانی

           اطلاعات مکانی یکی از مهم ترین و حساس ترین عوامل تصمیم گیری و به خصوص تصمیم‌گیری های اجتماعی، اقتصادی و سیاسی در زندگی امروزه می باشد. به همین دلیل بسیاری ازنیازها، اهداف و فعالیت های سازمان های مختلف زمانی امکان پذیر است که دسترسی به داده های مکانی مناسب و یکپارچه میسر باشد. این موضوع به خصوص برای برنامه ریزی های کلان بسیارحائز اهمیت بوده و این موضوع، باعث توسعه زیرساختارهای اطلاعات مکانی (SDI- Spatial Data Infrastructure)، به عنوان یک بستر توانمندسازی (Enabling Platform) در جوامع با اطلاعات مکانی ، در سطوح مختلف شده است . SDI به عنوان مکانیزم پایدار برای اتصال اطلاعات مکانی کاربران و تولیدکنندگان داده ها به یکدیگر بوده و کاربران اطلاعات مکانی، به طور پیوسته برای نیازهای خود احتیاج به دستیابی و دسترسی سریع به اطلاعات مکانی آن را دارند ، لذا SDI می تواند کمک شایانی به ساده سازی تبادل داده ها و منابع بین سازمان های مختلف بکند.

        امروزه داشتن اطلاعات و داده ها، از مهمترین شاخصهای توسعه در دنیاست.شهرها بعنوان بزرگترین کانونهای سکونتی برای حل مشکلات مدیریتی و بهره گیری از سیستم های نوین اطلاعاتی نیازمند ایجاد و فراهم سازی بسترهای اطلاعاتی در محدوده های تصمیم گیری و مدیریتی خود هستند. نگاه یکپارچه به شهر، ضرورت دسترسی به تمامی اطلاعات مربوط به آن را ایجاب می نماید و این مساله بدون ایجاد زیرساخت های اطلاعات مکانی شهری امکان پذیر نمی باشد.لذا برای بهبود مدیریت و فرایند تصمیم سازی در شهر بایستی این بسترهای اولیه فراهم گردد و برای این منظور گام اول ایجاد پایگاه اولیه داده هاست.پس از ایجاد پایگاه داده، امکان تصمیم گیری های مناسب، بهنگام،سریع، بهینه و با در نظر گرفتن بسیاری از جوانب برای مدیران در حوزه های مختلف مدیریتی فراهم می گردد.

        مساله مدیریت شهری تشکیل پایگاه داده های زمین مرجع بر پایه ی لایه های متعدد و در نهایت چگونگی ترکیب لایه ها به منظور کمک به تصمیم گیری و مدیریت شهری است. شاید ضرورت اصلی که پویایی مدیریت شهری را تضمین می نماید، بهره گیری از چنین سیستمهای هوشمند است. با توجه به تعدد وظایف مدیریت شهری و شهرداریها از یک طرف (حدود 80 وظیفه قانونی) و گستردگی طرح مکانی (جغرافیایی) آنها از طرف دیگران، به همراه تراکم بالای جمعیت و افزایش تقاضاهای شهروندان از مدیریت شهری ارائه خدمات به موقع که مطلوب به منظور جذب رضایتمندی شهروندان، ضرورت طراحی سیستم های اطلاعات فضایی مکانی که بتواند تصمیمات را در مواقع مقتضی اتخاذ نماید ایجاب می نماید.

         

        v        اصطلاحات و مفاهیم پایه :

        GIS :

        دقیق ترین تعریف مربوط به موسسه تحقیقات سیستم های محیطی در ردلند کالیفرنیا که یکی از فروشندگان اصلی این سیستم ها در جهان است : "سیستم های اطلاعات جغرافیایی مجموعه ای از سخت افزار ، نرم افزار ، داده های جغرافیایی و منابع انسانی است که به منظور کسب ، ذخیره ، به روز رسانی ، به کارگیری ، تحلیل و نمایش کلیه اشکال اطلاعات مرجع جغرافیایی طراحی می شود.

            عارضه :

        به هر یک از اشیاء موجود در جهان خارج که بر روی یک نقشه نمایش داده می‌شود، عارضه اطلاق می‌گردد. به عبارت دیگر، عارضه کوچکترین سطح اقلام اطلاعاتی نقشه می‌باشد. عوارض مکانی ممکن است ملموس و فیزیکی (نظیر یک رودخانه یا چاه ها و تونل ها) یا غیرملموس و قراردادی(نظیر یک منحنی میزان و یا یک سطح هم پتانسیل) باشد.

            لایه :

        به مجموعه‌ای از عوارض همنوع که بر روی یک نقشه نمایش داده می‌شود، لایه گفته می‌شود. هر نقشه می‌تواند شامل یک یا چند لایه باشد. عوارض داخل یک لایه همگی از یک نوع هستند (نقطه ای، خطی یا سطحی). لایه ها میتوانند به فرمت های مختلفی نظیر Shape file، کلاسهای Geodatabase، فرمت های CAD و وجود داشته باشند.

            نقشه :

        نمایشی است از موقعیت مکانی اشیاء در جهان خارج که از ترکیب و روی هم‌گذاری چندین لایه تشکیل می‌گردد. در محیط ArcGIS یک نقشه با فرمت .mxd ذخیره می شود. مهمترین اطلاعاتی که در یک فایل نقشه ذخیره می شود درباره نحوه نمایش، منبع و ارتباطات لایه های تعریف شده می باشد. هر فایل mxd میتواند اطلاعات مربوط به چندین فریم نقشه (Data Frame) را در خود ذخیره کند.

            سیستم مختصات :

        روابط و فرمول های ریاضی که نحوه نمایش عوارض واقع بر کره زمین را روی فضای مسطح (مثل مانیتور یا کاغذ)، تعریف میکنند. سیستم های مختصات را میتوان در دو طبقه کلی تقسیم بندی کرد:

        1-    جغرافیایی (Geographic): که در آنها نحوه تصویر شدن عوارض بر فضای مسطح تعریف نشده و بنابراین از مختصات کروی آنها جهت نمایش استفاده می شود. واحدهای اندازه گیری در آن از نوع درجه ای می باشند و به همین دلیل در بسیاری از کاربردها قابل استفاده نیستند.

        2-     تصویر شده (Projected): که در آنها نحوه تصویر شدن عوارض بر فضای مسطح تعریف شده و بنابراین از مختصات خطی جهت نمایش استفاده می شود. واحدهای اندازه گیری در آن از نوع خطی (نظیر متر) می باشند و به همین دلیل در اکثر موارد از این سیستم ها استفاده می شود. UTM و Lambert از معروفترین سیستم های مختصات از این نوع می باشند.

         

            پایگاه داده:

        اولین هدف از طراحی پایگاه داده در فرآیند توسعه GIS، فراهم‌سازی بستری برای مدیریت داده‌ها در جهت اجرای کاربردها و قابلیت‌های مورد نیاز می‌باشد. طراحی پایگاه داده شامل تعیین ساختار فایل‌های مکانی، علامت‌گذاری (رنگ، اندازه و...)، ساختار اطلاعات توصیفی، نحوه سازماندهی، ذخیره‌سازی، مدیریت اطلاعات، امنیت و... می‌باشند. بطور کلی اجرای این فرآیند در طی مراحل ذیل اجرا می‌گردد:

        شناسایی منابع تأمین داده‌ها (اسناد، نقشه‌ها، فایلهای رقومی و ..)، برای هر موجودیت‌ مکانی و اطلاعات توصیفی

        طراحی مدل داده واقعی پایگاه داده (مدل منطقی و فیزیکی)

        تبدیل داده ها از منابع داده به پایگاه داده

        مدیریت و نگهداری پایگاه داده

            داده ها:

        داده ها به دو دسته کلی تقسیم می گردند :

        ۱ داده های مکانی (Spatial):

        آن دسته از داده ها هستند که به یک مکان خاص بستگی دارند و اطلاعاتی در مورد موقعیت، و هندسه عوارض در اختیار ما قرار می دهند: مانند محیط ، طول، مساحت و مختصات .

         

        2-     داده توصیفی (Non-Spatial):

        داده هایی که لزوما مکانمند نیستند و بیشتر اطلاعاتی در مورد ویژگیهای عوارض در اختیار ما قرار می دهند . مانند: نام، نوع کاربرد، مشخصات محلی و . . .

            SDI:

        یک شبکه ارتباطی بین پایگاه های اطلاعات، سرویس ها و خدمات، کاربردها و تکنولوژی و سیاستگزاری است که می‌تواند کیفیت زندگی را به طور کلی بالا ببرد و این امر از طریق دسترسی به پایگاه های اطلاعاتی دقیق و بهنگام میسر می شود . داده‌ها و اطلاعات در SDI ، شامل داده‌ها و اطلاعات پایه، داده ها و اطلاعات ادغام شده و سرویس های مرتبط با آن ها می‌باشند. اجزای این زیرساختارها شامل داده‌ها و اطلاعات پایه ، نیروهای انسانی(تولیدکننده‌ها و استفاده کننده‌ها )، قوانین و سیاست های دسترسی به اطلاعات، استانداردهای فنی و روش های مختلف دسترسی بوده که هر یک از اجزاء، بسته به شرایط و امکانات موجود ، طراحی و ساخته می‌شوند.

        تعداد بازدید: 2564
        ارزیابی
        امتیاز کسب شده در ارزیابی:
        ارزیابی این مورد:
        2 0
        آیا این مطلب را می پسندید؟ بله خیر